Makra

Makro to nazwana sekwencja działań na plikach — utwórz folder, przenieś do niego zaznaczenie, oznacz to, co zostało — którą można uruchomić ponownie jednym kliknięciem. To nie jest język skryptowy: nie ma warunków ani pętli, i tak jest zamierzone. Makro jest listą, którą można przeczytać, a przeczytać trzeba móc, zanim się je zatwierdzi.

Wszystko, co robi makro, przechodzi przez tę samą maszynerię, z której korzysta asystent. Makro nie może więc zrobić nic, na co nie ma Twojej zgody, każdy jego krok pojawia się w dzienniku działań, a krok, który da się cofnąć, wciąż się da.

Jedno okno: Konfiguracja ▸ Makra…

Wszystko, co dotyczy makr, kryje się za tym jednym wpisem: lista, dwa sposoby utworzenia makra i droga do pliku. W menu nie ma już nic do wybierania.

Najszybsza droga: nagraj makro

Nie musisz pisać makra od zera i nie musisz potem ustalać, gdzie się zaczęło.

1. Konfiguracja ▸ Makra… ▸ Nagraj makro…. Okno usuwa się na bok, a pojawia się mały panel informujący, że trwa nagrywanie, i liczący kroki na bieżąco.
2. Wykonaj pracę raz — kopiuj, przenoś, zmieniaj nazwy, usuwaj, twórz foldery i pliki. Pracuj normalnie; nagrywanie nie przeszkadza.
3. Zatrzymaj i zapisz….
4. Kroki wracają już zaznaczone. Odznacz to, co tylko przygotowywało grunt, nadaj makru nazwę i zostaw włączone Dodaj też przycisk dla niego.
5. Zaznaczcie Podążaj za panelami zamiast za dokładnie tymi plikami, jeśli makro ma następnym razem pracować na tym, co będzie wtedy zaznaczone. Wiersze zmieniają się przy zaznaczaniu, więc widzicie, co zapisujecie.

Zapisz makro — i przycisk jest na pasku. To cały cykl.

Odrzuć nagranie wyrzuca nagranie i nic nie zapisuje. Przed naciśnięciem Nagraj nic nie jest nagrywane, po zatrzymaniu również — po to właśnie są oba końce.

Nagranie przeżywa ponowne uruchomienie. Jeśli Peach Commander zakończy się w trakcie — bo wyjdziesz albo bo się zawiesi — wraca razem z nagraniem, mówi o tym, a ty kontynuujesz albo je odrzucasz.

Jeśli wolisz mieć to na klawiszu albo przycisku, polecenie nazywa się cm_MacroRecord: rozpoczyna nagrywanie i zatrzymuje trwające.

Druga droga: z tego, co już się wydarzyło

Z ostatnich działań… w tym samym oknie buduje makro z ostatnich rzeczy, które się wydarzyły, zamiast nagrywać nowe — przydatne, gdy właśnie wykonałeś pracę i dopiero wtedy pomyślałeś o makrze.

To, co już się wydarzyło, zaproponowane jako kroki nowego makra.

Lista zawiera jedno i drugie: to, co zrobiliście w panelach (F5, F6, F7, F8 i zmiana nazwy), oraz to, co zrobił asystent albo inne makro. Każdy wiersz mówi, które z dwojga — po sesji z jednym i drugim te same dwa pliki mogą pojawić się w każdym z nich. Tutaj wiersze są początkowo niezaznaczone: „wszystko, co zrobiłem przez ostatnie pół godziny” rzadko jest tym makrem, o które chodzi.

Ta droga potrzebuje historii. To, co robisz ręcznie, odczytywane jest z globalnej historii; jeśli ją wyłączyłeś (Ustawienia ▸ Różne ▸ Zapisuj globalną historię), na tej liście nie ma nic twojego — i lista to mówi. Nagraj makro… od tego nie zależy.

Czego się nie oferuje. Spakowania archiwum i wszystkiego innego, co aplikacja zapamiętuje tylko z nazwy, nie da się zamienić w krok — nie ma dla tego kształtu. Takie wiersze widnieją wyszarzone wraz z powodem, zamiast ich brakować, żeby lista pięciu oferująca trzy nie wyglądała, jakby dwóch nie zauważyła. A jeśli nie poprosicie inaczej, ścieżki są te, które naprawdę zadziałały: nagrane makro powtarza tę kopię, a nie „kopię tego rodzaju”. Otwórzcie je w edytorze i wstawcie %S albo %T tam, gdzie ma podążać za panelami.

Podążaj za panelami to sposób, by poprosić inaczej. Pliki pochodzące wszystkie z jednego folderu stają się zaznaczeniem; folder będący jednym z dwóch paneli staje się tym panelem, a folder wewnątrz zachowuje swoją końcówkę — z nagranego „przenieś te cztery faktury do Dokumenty/2026-08” robi się „przenieś to, co zaznaczone, do 2026-08 po drugiej stronie”, i jutro działa to w dwóch innych folderach. To, co nie leży pod żadnym z paneli, zostaje ścieżką, którą jest — nie ma w co tego złożyć. Opcja pojawia się tylko wtedy, gdy coś by zmieniła.

Dołączone przykłady

Przy pierwszym otwarciu Edytuj plik… plik zostaje założony z ośmioma gotowymi przykładami. To zwykłe makra — zmieniaj je albo usuwaj te, których nie chcesz — a każde niesie komentarz mówiący, co robi i co w nim zmienić:

Makro	Co robi
Open today's folder	Tworzy w aktywnym panelu dzisiejszy folder z datą i wchodzi do niego. Jutro przyda się znowu.
File the selection into a dated folder	Zaznacza wszystkie PDF-y, tworzy po drugiej stronie folder rok-miesiąc i przenosi je tam.
Copy the selection to a dated backup folder	Kopiuje to, co zaznaczyliście wy, do datowanego folderu po drugiej stronie.
Move the pictures into an Images subfolder	Jedna maska, jeden podfolder, w folderze, w którym i tak jesteście.
Merge the CSV files into one and open it	Pokazuje, jak krok używa tego, co wytworzył krok wcześniejszy.
File the selection into a folder you name	Przy uruchomieniu pyta was o folder.
Mark the file under the cursor as reviewed	Nadaje jej etykietę i datuje komentarz — jeden plik, nie zaznaczenie.
Put the temporary files in the Trash	Makro usuwające, i to właściwe, by raz zobaczyć pytanie o uprawnienia.

Każde z nich staje się poleceniem, więc dowolne można umieścić na przycisku albo na klawiszu, nie pisząc niczego.

Zarządzanie nimi

Konfiguracja ▸ Makra… to lista: jak nazywa się każde makro, jak nazywa się jego polecenie, ile ma kroków i o co zapyta bramka uprawnień — dzięki temu „to usuwa” widać, zanim położysz je na klawiszu. Stamtąd możesz uruchamiać, zmieniać nazwy, duplikować, zmieniać kolejność, usuwać, eksportować i importować. Najechanie na wiersz pokazuje jego kroki.

Uruchom to sposób na wypróbowanie makra, które właśnie nagrałeś, bez zamykania okna i szukania polecenia. Przechodzi przez ten sam plan i to samo potwierdzenie co każde inne uruchomienie — to okno nie ma własnych uprawnień.

Eksportuj… zapisuje zaznaczone makro do własnego pliku, a Importuj… dodaje makra z plików, które ktoś ci przysłał — po to właśnie jest jeden plik na makro. Import nigdy nie zastępuje: makro, którego identyfikator jest już zajęty, dostaje wolny (przychodzące backup obok twojego staje się backup-2), a ty dowiadujesz się, pod jakimi identyfikatorami wylądowały nowe, bo przycisk, który zrobisz, musi wskazać właściwe.

Jak nazywa się każde makro, jako co działa i o co poprosi o zgodę.

Kolejność nie jest ozdobą: kolejność w pliku jest tą, w jakiej wypisują je Przeglądarka poleceń i wybór do paska przycisków.

Przy usuwaniu proponuje się zabrać przyciski ze sobą, i warto o tym wiedzieć, nawet jeśli nigdy nie otworzycie tego okna: makro usunięte ręcznie zostawia po sobie przycisk i klawisz, a żadne z nich już nic nie robi — aplikacja mówi teraz, że makra nie ma, zamiast milczeć, ale przycisk pozostaje waszą sprawą. Klawisz albo pozycję menu trzeba usunąć tam, gdzie zostały ustawione.

Kroków się tu nie edytuje. Edytuj plik… przekazuje to edytorowi, z tego samego powodu, dla którego nie ma formularza: krok to nazwa narzędzia wraz z argumentami, a to jest właśnie JSON.

Ręczna edycja makr

Edytuj plik… otwiera własny plik zaznaczonego makra — macros/<id>.json w twoim folderze konfiguracyjnym, utworzony za pierwszym razem z powyższymi przykładami. Bez zaznaczenia w panelu pokazywany jest sam folder, gdzie F3 czyta jedno, a F4 edytuje jedno. Makro to lista kroków, a każdy krok wskazuje narzędzie i jego argumenty:

{
  "id": "stage-by-month",
  "title": "File the selection into a dated folder",
  "icon": "calendar",
  "steps": [
    { "tool": "set_selection", "arguments": { "mask": "*.pdf" } },
    { "tool": "make_directory", "arguments": { "path": "%T/%{date:yyyy-MM}" } },
    { "tool": "move", "arguments": { "sources": "%S", "destination": "%T/%{date:yyyy-MM}" } }
  ]
}

Zapis natychmiast przeładowuje makra — i mówi, jeśli coś jest nie tak: literówka w nazwie narzędzia, brakujący wymagany argument, dwa makra o tym samym id. Makro z błędem nie jest uruchamiane i nie trafia na żaden przycisk; dowiadujecie się, które to i co w nim nie gra, póki edytor jest jeszcze otwarty.

Jakie narzędzia istnieją i co przyjmują, pokazuje Konfiguracja ▸ Przeglądarka poleceń…, albo zapytajcie asystenta o list_macros.

Symbole zastępcze

Pojedyncze litery są te same, których używa pasek przycisków i menu Start: kto zrobił już przycisk, nie musi się tu uczyć niczego nowego.

Symbol	Znaczy
%P	Folder aktywnego panelu
%T	Folder drugiego panelu
%N	Plik pod kursorem
%S	Zaznaczone pliki — lista, czyli dokładnie to, co przyjmują copy, move i move_to_trash
%{date:yyyy-MM}	Data uruchomienia makra, w tym formacie
%{1.destination}	Jedna nazwana wartość z wyniku kroku 1 — tutaj plik, który zapisało merge_files
%{1}	Cały wynik kroku 1, gdy ten krok wprost wytworzył ścieżkę albo listę ścieżek
%{ask:Folder name}	Pyta was, gdy makro się uruchamia. %{ask:Folder name=Archive} wypełnia pole wartością Archive

Nawiasy klamrowe służą dodatkom, bo litery są już zajęte: %M w całym pozostałym programie oznacza „nazwę pod kursorem w drugim panelu”, więc miesiąca nie można było tak zapisać.

Do wyników kroków używajcie postaci nazwanej. Większość narzędzi zgłasza kilka wartości zamiast jednej — merge_files zgłasza, dokąd zapisało, ile plików scaliło i ile wierszy z tego wyszło — dlatego %{2.destination} to zwykły zapis, a samo %{2} działa tylko dla narzędzia zwracającego jedną ścieżkę. Nazwa, której nie ma albo która nie jest ścieżką, zatrzymuje makro, zamiast być zgadywana.

% w nazwie pliku to %. Nic z tego, co wytworzy krok, ani żadna nazwa z panelu nie jest z kolei czytana jako symbol zastępczy — plik o nazwie 50%Netto.pdf przechodzi więc przez makra bez zmian. Dosłowny % w szablonie, który piszecie wy, podwójcie: %%.

Pytanie o wartość

%{ask:…} to sposób, w jaki makro przyjmuje coś, czego nie może wiedzieć z góry — najczęstsze makro w ogóle to „przenieś zaznaczenie do folderu, który nazwę”, a bez tego folder musiałby być wpisany na stałe.

Pytanie pada zanim pojawi się plan, a odpowiedzi są już w nim: wiersze mówią „Przenieś zaznaczenie do «Faktury»”, a nie „do tego, co zaraz wpiszecie”. Anulowanie pytania anuluje makro; nic nie zostało zaproponowane, a tym bardziej wykonane.

To samo pytanie zapisane dwa razy zadaje się raz i używa w obu miejscach, więc dwa kroki nazywające ten sam folder nie mogą się rozejść. To, co następuje po pierwszym =, jest tym, od czego pole zaczyna. Sformułowanie jest wasze: pokazuje się dokładnie tak, jak je napisaliście, w języku, w którym je napisaliście.

Odpowiedź jest wartością, nigdy szablonem: wpisanie 50%Netto daje folder o nazwie 50%Netto.

Makra, które pyta, nie może uruchomić zewnętrzny agent przez MCP — nie ma tam kogo zapytać, a milczące wzięcie wartości domyślnych byłoby odpowiedzią w waszym imieniu. Zostaje odrzucone i tak też mówi.

%S to jedyne miejsce, w którym makro różni się od przycisku: na przycisku zaznaczenie staje się listą słów dla wiersza poleceń, tutaj staje się listą pełnych ścieżek, których oczekują narzędzia plikowe.

Krok, którego %S lub %{1} wychodzi pusty, zatrzymuje makro, zamiast działać na niczym. move bez plików nie jest mniejszym move — to żądanie, które już nic nie mówi, a zgłoszenie sukcesu byłoby kłamstwem.

Uruchamianie makra

Każde makro staje się poleceniem o nazwie mc_<id> i dzięki temu samo pojawia się w:

• Konfiguracja ▸ Przeglądarka poleceń…
• Konfiguracja ▸ Edytuj skróty… — przypisz je do klawisza
• Wyborze poleceń w edytorze paska przycisków
• Twoim pliku menu .mnu i usercmd.ini, jeśli ich używasz
• Asystencie, który może je uruchomić po nazwie

Przed uruchomieniem makra, które coś zmienia, pokazuje ono swoje kroki jako listę i czeka. Możesz wykreślić krok, którego nie chcesz; to, co zostanie, zostanie wykonane. Makro, które tylko czyta, działa bez pytania. Skreślenie kroku zabiera ze sobą kroki, które od niego zależą — makro to sekwencja, a krok, który napełnia folder, nie może działać bez kroku, który go zakłada: te wiersze same się wyłączają i szarzeją. Przywróć krok, a wrócą — poza tymi, które skreśliłeś sam; te zostają skreślone.

Kroki, rozwiązane względem waszych paneli — każdy można skreślić.

Wszystko, co da się rozpoznać jako błędne przed startem — narzędzie, którego nie ma, brakujący argument, krok, który uruchomiłby inne makro — zatrzymuje makro przed pierwszym krokiem, a nie po trzecim. Jeśli krok zawiedzie już w trakcie, makro zatrzymuje się tam zamiast iść dalej: krok drugi zwykle zakłada, że krok pierwszy się zdarzył, a przenoszenie plików do nieutworzonego folderu nie jest częściowym sukcesem. Raport nazywa krok, mówi, co poszło źle, i ile kroków już wykonano; każdy z nich jest w dzienniku działań, z drogą powrotną tam, gdzie taka istnieje.

Co makru wolno

Makro ocenia się po tym, co najbardziej wymagające w nim jest. Makro, którego kroki tylko czytają, jest traktowane jak czytanie; takie, które kończy się trwałym usunięciem, jest zabezpieczone jak trwałe usunięcie — przed uruchomieniem czegokolwiek, nie cztery kroki później.

Krok, który uruchamia polecenie, ocenia się po tym, co to polecenie robi, a nie po tym, że jest poleceniem — makro uruchamiające cm_DeleteReal jest więc makrem usuwającym i tak wam się je pokazuje. Makro nie może uruchomić innego makra, w żadnym z dwóch zapisów.

Nieprzyznawanie niczego ponad to jest domyślne. Jeśli makro zawiera krok, na który Twoje uprawnienia nie pozwalają — polecenie powłoki, skrypt — całe makro jest odrzucane z podaniem przyczyny i nic się nie dzieje.

Cofanie

Każdy krok jest zapisywany osobno, więc cofnij po makrze wycofuje jego ostatni krok, a nie całe makro. Cofania całego makra nie ma, bo kilka narzędzi nie ma żadnej odwrotności, a przycisk, który by je oferował, kłamałby w ich sprawie.

Gdzie się to zapisuje

• Twoje makra są w macros/ w folderze konfiguracyjnym, po jednym jako <id>.json — zwykłe pliki, które możesz diffować, trzymać z dotfiles i komuś wysłać. macros.json ze starszej wersji jest przy pierwszym uruchomieniu przenoszony i zmieniany na macros.json.migrated; potem już nikt go nie czyta.
• Przyciski dodane przez makro to normalne wpisy paska przycisków w default.bar, więc usunięcie jednego wygląda tak samo jak przy każdym innym przycisku.

Dalsze kroki

• Automatyzacja (AppleScript i Skróty) — Sterowanie Peach Commanderem ze skryptu i uruchamianie własnych skryptów jako kroku makra.
• Pasek przycisków — Gdzie trafia przycisk dodany przez makro.
• Klawiatura i skróty — Przypisanie makra do klawisza.